Haiku als schrijfmethode

Kriebels
Elk verhaal heeft een begin. Mijn eerste buikkriebels voor Japan begon ooit met het lezen van haiku gedichten. Destijds vielen mijn ogen op een reisdagboek waarin passages werden afgewisseld met prachtige gedichten. Aangetrokken door de eenvoud en de verfijnde elegantie van woorden waar werelden achter schuil gaan, reisde ik in mijn gedachten al af naar Japan. Die buikkriebels zijn eigenlijk nooit overgegaan:-). Ik zou heel veel kunnen schrijven over de haiku, maar ik beperk me tot het gebruik van deze dichtvorm als reflectieve schrijfmethode.

5-7-5 Lettergrepen
Wat is nu eigenlijk een haiku? Dit niet rijmende gedicht bestaat in het Westen uit drie versregels met 5-7-5 lettergrepen. Tegenwoordig word hier soms ook van afgeweken en zijn ze net iets korter of langer. Hieronder volgt een voorbeeld van een traditionele haiku:

zingen, alsmaar zingen –
de dag is nooit lang genoeg
voor een leeuwerik

Basho


Seizoenen
De seizoenen zijn vaak een belangrijk thema in een haiku. Uit slechts een woord of enkele woorden blijkt in welk seizoen het zich afspeelt. Ook staat de natuur of iets in de natuur centraal. Hoewel beiden geliefde onderwerpen zijn, kunnen de onderwerpen tegenwoordig erg variëren. 

Ruwe diamant
De haiku heeft een hoge esthetische waarde. Het vele zwoegen en schaven aan gedachten en andere hersenspinsels leidt tot de geboorte van een unieke haiku. Tot dusver zou deze pagina een introductie kunnen zijn van de traditionele haiku. Maar wanneer je deze dichtvorm gebruikt als reflectieve schrijfoefening gaat het niet om het eindresultaat maar om het creatieve proces. En zoals bij alle andere oefeningen op deze website, schrijf je dus wat er direct in je opkomt. Er is maar één versie. Het is dus een uiting van gedachten en gevoelens die je op dat moment hebt. En... met eventuele "oneffenheden" inbegrepen. Je zou deze dichtvorm kunnen vergelijken met een ruwe diamant.

Toepassing
Hoewel je in deze creatieve schrijfvorm veel vrijheid geniet, is het aan te raden je wel te houden aan de 5-7-5 richtlijnen van een haiku. Het geeft structuur en ook zorgt het dat je makkelijker tot de kern komt. Er is geen goed of fout. Laat je door jouw pen leiden. 

"Ruwe diamanten zijn om van te houden".


Hoe kun je deze juweeltjes in jouw dagboeken smeden? Hier volgen enkele manieren.

  • Als "samenvatting" van een geschreven dagboekpagina. 
  • Als ingang voor een dagboekpagina.
  • Als antwoord op een "beeldmeditatie".
  • Om je eerste indrukken te verwerken na een mooie wandeling in de natuur.


1. Je kunt jouw schrijfsessie met een haiku afsluiten, waarbij je de geschreven indrukken en gedachten als leidraad neemt. Bijvoorbeeld: Welk gevoel overheerste terwijl je in jouw dagboek schreef? Verwerk deze ervaringen in een haiku. Of staat er in jouw geschreven tekst een bepaalde hoop of verlangen voor de toekomst? Maak je wens kenbaar aan jezelf door middel van een haiku. 

2. Je kunt dichter bij de kern van jouw verhaal komen door eerst krachtig een haiku te formuleren. Heb je een thema in gedachten waarover je wilt schrijven, omdat je geïnspireerd bent geraakt door een stukje wat je hebt gelezen. Bijvoorbeeld een stukje uit een tijdschrift, een songtekst of iets anders. Dan kan een haiku je helpen om te helpen focussen. En schrijf vanuit daar dan een sprintje. Een sprintje is trouwens een andere benaming voor een vloeiend stukje tekst schrijven.

3. Je kunt bijvoorbeeld aan de hand van een specifieke fotoreeks jouw "antwoord" formuleren in de vorm van een haiku. Misschien vind je het leuk om foto's te gebruiken van een eigen route die je hebt gelopen? Het is ook een avontuurlijke aanvulling op de fotoschrijfoefening die je op deze website kunt vinden.

4. En misschien heb je zin tijdens of na een mooie wandeling in de natuur jouw eerste indrukken te verwerken op papier. Laat je leiden door de ritmische klanken van de natuur. 

Ruwe diamanten
zijn om van te houden
Elke dag opnieuw

schrijfparelsdiamant

Schrijf eens